|
Efendiler, çok geçmeden, Meclis'te, F e t h i B e y'in başkanlığındaki
hükûmete ve özellikle F e t h i B e y in şahsına karşı sataşmalar
ve tenkitler başladı. Anlaşıldığına göre, milletvekillerinde bakan
olma istek ve hevesi çoğalmıştır. İşbaşında bulunan bakanları beğenmiyorlardı.
Yeni seçimde, partimiz adına milletvekillikleri sağlanmış olan
birtakımları da Hükûmet aleyhindeki cereyanları körükleyerek kendi
maksatlarına göre yararlanma fırsatları hazırlamaya çalışıyorlardı.
Muhalefete geçecekleri sezilen milletvekillerinin meclis çoğunluğunu
aldatarak Hükümet'e ve Meclis'e karşı hâkim bir duruma geçmek maksadını
güttükleri anlaşılıyordu.
F e t h i B e y, dikkatini ve çalışma gücünü Hükûmet Başkanlığı
görevinde yoğunlaştırabilmek için İçişleri Bakanlığı'ndan istifa
etti. Aynı tarihte, A l i F u a t P a ş a 'nın çekilmesi ile Meclis
İkinci Başkanlığı da boşaldı (24 Ekim 1923).
Bizimle görüşte ve yapılan çalışmalarda uzlaşma ve işbirliği aramayı
gerekli bulmaksızın bağımsız ve gizli çalışan bir grup belirdi.
Bu grup, iyi niyetli ve hakkı tutar gibi görünerek bütün parti üyelerini
kendi görüşlerine çekmekte başarılı olmaya başladı. Örnek olarak,
bir parti toplantısında, İçişleri Bakanlığı'na Erzincan milletvekili
bulunan S a b i t B e y 'in, Meclis İkinci Başkanlığına da İstanbul'da
bulunan R a u f B e y' in Meclis'ce seçilmesini karar altına aldırdı
(25 Ekim 1923).
Oysa, ben, S a b i t B e y'in İçişleri Bakanı olmasını uygun görmemiştim.
S a b i t B e y 'in bazı illerin valiliklerinde bulunmuş olmasını,
yeni Türkiye'nin yeni şartlara bağlı iç işlerini idare edebileceğine
yeterli bir delil sayamıyordum.
R a u f B e y 'in de Meclis İkinci Başkanlığı'na seçilmesini doğru
bulmuyordum. Çünkü, R a u f B e y, daha dün Hükûmet Başkanı idi.O
makamı, ne gibi duyguların etkisinde kalarak hareket ettiği için
terke mecbur edildiği bilinmekteydi. Buna rağmen, onu Meclis'in
İkinci Başkanlığı'na getirmekle, bütün Meclis'in onunla aynı görüşte
olduğunu yani bütün Meclis'in, Lozan Barış Antlaşması'nı yapan ve
Hükûmet'te Dışişleri Bakanı olarak bulunan İ s m e t P a ş a 'nın
aleyhine olduğunu göstermek maksadı güdülüyordu.
Efendiler, yeni Meclis, ilk döneminde, gizli bir muhalefet grubunun
tuzağına düşme durumuyla karşı karşıya kaldı. F e t h i B e y ve
arkadaşları, Hükûmet işlerini sükûnetle yürütemeyecek bir duruma
getirildi. F e t h i B e y bu durumdan bana defalarca şikâyet etti
ve kendisi Hükûmet'ten çekilmek istedi. Öteki bakanlar da aynı şekilde
şikâyetlerde bulunuyorlardı.
Kötülük, Hükûmet'in Meclis'ce seçilmesinden ileri geliyordu. Bu
gerçeği çoktan görmüştüm.
|