| Efendiler, milletin emel ve gayelerinin kısa bir programın
temelini oluşturacak şekilde topluca ifadesi de görüşüldü. Misak-ı
Millî adı verilen bu programın ilk müsveddeleri de, bir fikir vermek
maksadıyla kaleme alındı. İstanbul Meclisi'nde bu ilkeler gerçekten
toplu bir şekilde yazılmış ve tespit olunmuştur.
Efendiler, görüştüğümüz her şahıs veya bütün şahıslar, bizimle
düşünce ve görüş birliği yaparak ayrılmışlardı. Fakat, İstanbul
Meclisi'nde, "Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Grubu" diye bir
grubun kurulduğunu işitmedik. dik. Niçin?! Evet, niçin? Buna bugün
cevap isterim!
Çünkü, Efendiler, bu grubu kurmayı vicdan borcu, millet borcu bilmek
durum ve kabiliyetinde bulunan efendiler inançsız idiler... korkak
idiler... cahil idiler...
İnançsız idiler; çünkü, millî dâvânın ciddiliğine ve kesinliğine
ve bu dâvanın dayanağı olan millî teşkilâtın sağlamlığına inanmıyorlardı.
Korkak idiler; çünkü, millî teşkilâttan olmayı tehlikeli görüyorlardı.
Cahil idiler; çünkü, tek kurtuluş dayanağının millet olduğunu ve
olacağını takdir edemiyorlardı. Padişah'a dalkavukluk ederek, yabancılara
hoş görünerek, yumuşak ve nazik davranarak büyük gayelerin gerçekleştirebileceği
gafletini gösteriyorlardı.
|