| Bu şifreli genelgeden, benim ancak Sivas'a vardığım
27 Haziran 1919 tarihinde haberim oldu. Ali Kemal Bey, 23 Haziran
tarihinde bu genelgesi ile düşmanlara ve padişaha önemli bir görev
yaptıktan sonra, 26 Haziran 1919 tarihinde hükûmetten çekilmiştir.
Ali Kemal Bey ' in sadrazamlığa verdiği resmî istifa yazısından başka,
saraya da gidip padişaha kendi eliyle verdiği istifa yazısı suretleri
ile sözlü mârûzâtını ve padişahın ona verdiği cevabı, çok sonra öğrendim.
Ali Kemal Bey, istifa yazılarında, özellikle bunun padişaha ait
olanında : Osmanlı topraklarının çeşitli yerlerinde başgösteren
ayaklanma ve karışıklık belirtileri üzerine, ihtilâl ateşinin hemen
çıktığı yerde, yayılmadan bastırılıp söndürülmesi ve yok edilmesi
için tedbir almak, yalnız kendi makamını ilgilendirirken, padişahın
gösterdiği yakın ilgi ve güveni çekemeyen bazı arkadaşlarının birçok
yersiz sebepler ileri sürerek ihtilâlin daha da genişlemesine yol
açtıklarından söz ettikten sonra resmî görevinden çekilmekle birlikte,
özel olarak hizmet ve sadakata devam edeceğini ekliyor ve sözlü
olarak da resmî görevinden ayrılmasını fırsat bilen hasımlarının
hücumundan ben kulunuzu koruyunuz istirhamında bulunuyor.
Padişah, karşılık olarak beni büsbütün yalnız bırakmayacağınıza
güveniyorum. Bağlılığınız, bana büyük ümit ve teselliler vermiştir.
Saray, her dakika size açıktır. Refik Bey'le işbirliğinden ayrılmayınız
iltifatında bulunuyorlar.
Kendisine olan bağlılığından padişahın büyük ümit ve teselliye
kapıldığı Ali Kemal'i nâzırlık makamında ve padişah huzurunda gördükten
sonra, bir de asıl gerçek görevi başında görelim!
Canınız sıkılmazsa, Sait Molla'nın Rahip Frew'a yazdığı mektuplardan
birini gözden geçirelim :
Ali Kemal Bey'e, son felâketi üzerine üzüntünüzü bildirdiğinizi
söyledim. Bu zatı elde bulundurmak gerekir. Bu fırsatı kaçırmayalım.
Bir hediye takdimi için en uygun zamandır.
Ali Kemal Bey dün o zatla görüşmüş. Basın işinde biraz ihtiyatlı
olmak gerektiğini söylemiş. Daha önce herhangi bir gidişten yana
yöneltilmiş olan düşünce ve kalem erbabını bu defa öncekine aykırı
bir gayeye yöneltmek bizde kolaylıkla mümkün olmaz. Bütün devlet
memurları, Millî Mücadele'yi şimdilik iyi görüyorlar demiş. Ali
Kemal Bey, talimatınıza harfi harfine uyacak, Zeynelâbidin Partisi'ylede
işbirliği yapmaya çalışıyor. Kısacası işler bulandırılacak.
Aynı mektubun altında bir de notu vardır. Şimdi onu da okuyalım
: Birkaç defadır söylemek istediğim halde unutuyorum. Mustafa Kemal
Paşa'ya ve taraftarlarına biraz kendilerini destekliyormuş gibi
görünmeli ki, hiç bir şüpheye düşmeden buraya gelebilsin. Bu işe
fevkalâde önem veriniz. Kendi gazetelerimizle onu destekleyemeyiz.
Bu belgeler hakkında sırası gelince daha çok bilgi veririm. Şimdilik
bu kadarı yeterlidir.
|